doradca metodyczny historii i wos

Miło nam donieść, że Szkoła Podstawowa w Korfantowa nosi dumnie imię Wojska Polskiego już od 40 lat. Z tego powodu, decyzją rady pedagogicznej, rady rodziców i samorządu uczniowskiego, rok szkolny 2011/2012 został ogłoszony "Rokiem jubileuszu czterdziestolecia". Chciałoby się rzec, że "cztardzieści lat minęło jak jeden dzień...". Tak naprawdę jednak, wiele wydarzyło się w tym okresie. Postaramy się przypomnieć wszystkim te czasy oraz ludzi związanych z korfantowską szkołą. Na początek garść informacji z dziejów szkolnictwa na terenie miasta Korfantowa.
Czym są kompetencje kluczowe? Jak je kształtować?
W jaki sposób skutecznie kształtować umiejętność pracy z tekstem w edukacji humanistycznej?
Zmiana nazw miejscowości stanowiła jeden z kluczowych elementów polityki unifikacyjnej, jaką prowadziło państwo polskie w stosunku do tzw. ziem odzyskanych po zakończeniu II wojny światowej. Na Opolszczyźnie proces ten oznaczał nadawanie nowych lub odtwarzanie starych nazw polskich w oparciu o istniejące źródła. W wielu przypadkach nawiązywano wprost do nazw miejscowości zniesionych przez władze niemieckie w drugiej połowie lat 30. XX wieku.
Klęska militarna Niemiec w 1945 r. wyzwoliła procesy polityczne, które doprowadziły do przejęcia dotychczasowych wschodnich ziem III Rzeszy, w tym Śląska Opolskiego, przez Polskę. Kres państwowości niemieckiej na tych terenach oznaczał jednocześnie początek budowy państwowości polskiej, powolnego tworzenia struktur terytorialnych, instytucjonalnych i gospodarczych – procesu trudnego i nie pozbawionego błędów. W szczególny sposób doświadczyli tego mieszkańcy małych społeczności. To tutaj koncentrowały się wszystkie objawy życia, uwidaczniały się zarówno czynniki sprzyjające integracji społecznej, jak i powodujące destrukcję. Jednocześnie, w życiu małych wspólnot występowały elementy procesów o szerszym zasięgu, dotyczących całego regionu, takich jak: walka z wpływami niemieckimi, działalność radzieckich komendantur wojennych, akcja osadniczo - przesiedleńcza, przeciwdziałanie przestępczości, odbudowa gospodarki, tworzenie aparatu władzy.Kierując się powyższymi wskazaniami, na potrzeby niniejszego artykułu obszar obserwacji zawężono do gminy Ścinawa Nyska. Dzięki takiemu zabiegowi opracowanie dostarcza czytelnikowi wielu szczegółowych informacji dotyczących sytuacji Śląska Opolskiego w pierwszych miesiącach po zakończeniu II wojny światowej.
Rejon, w którym położony jest Korfantów przechodził najbujniejszy rozwój gospodarki w XIII wieku. Związane to było m. in. z występowaniem w tym miejscu dobrych gleb i złóż torfu. Okres ten zaowocował powstaniem na Śląsku wielu miast, które w większości przetrwały bez zmian do końca XIX wieku. Na Równinie Niemodlińskiej istniały wówczas trzy miasta: Niemodlin, Ścinawa Mała i Korfantów. Nie znamy dokładnej daty uzyskania przez Korfantów praw miejskich. Najczęściej przyjmuje się, że nastąpiło to dopiero w drugiej połowie XIV wieku. Należy jednak przypuszczać, że swoimi korzeniami dzieje naszego miasta sięgają głębiej, do XIII wieku. Świadczy o tym choćby istnienie murowanego kościoła, który nie powstałby na pustkowiu.
Koniecznym wydaję się także ustosunkowanie się do kwestii wartości, w imię których działamy na forum publicznym - jako obywatele, politycy oraz działacze społeczni. Lekcja, z założenia ma stać się „zderzeniem" wizji, być może wyidealizowanej, polityka, z obrazem świata polityki, który uczniowie znają m.in. z ekranów telewizyjnych i szpalt gazet. Formuła zajęć oraz metody zaproponowane do realizacji celów określonych w scenariuszu, wymagają aktywnej postawy nauczyciela w ciągu całego toku lekcji. Musi on wystąpić jako organizator pracy w grupach oraz moderator dyskusji. Koniecznie należy zadbać o obecność na zajęciach lokalnych działaczy społecznych, polityków, funkcjonariuszy samorządowych (burmistrz, miejscowy radny gminny lub powiatowy, przedstawiciel lokalnego stowarzyszenia). Zajęcia obejmują dwa 90-minutowe spotkania.
Projekt po nazwą "ABC nauczyciela" ma na celu zebranie i opisanie procesów, zjawisk, czynności (zarówno ucznia, jak i nauczyciela) podejmowanych podczas planowania i realizacji procesu uczenia się i nauczania. Definicje katalogowane zostaną alfabetycznie. Jeżeli ktoś z czytelników serwisu Doradcy Metodycznego zechce dorzucić swój komentarz - proszę o kontakt (marek_misztal@poczta.fm).
W drugiej połowie XVI wieku coraz większą popularnością na Śląsku zaczęły cieszyć się nauki Marcina Lutra. Wszędzie tam gdzie panujący, korzystając z dobrodziejstw zasady cuius regio eius religio, przeszli na protestantyzm, umacniały się wpływy zwolenników reformacji. Protestantyzm ugruntował się w księstwie cieszyńskim, brzesko-legnickim, karniowskim i bytomskim. Nową naukę przyjmowało wiele rodów magnackich. Przyjmuje się, że w połowie XVII wieku około 85 proc. szlachty śląskiej było wyznania ewangelickiego. Wpływom tym uległ m. in. Kaspar von Pückler - właściciel dóbr niemodlińskich, który do Niemodlina sprowadził kaznodziejów protestanckich: polskiego i niemieckiego. Podobnie uczynił pan Korfantowa - Adam Gotsch, dotąd żarliwy katolik, doprowadzając do przejęcia przez wyznawców luteranizmu miejscowego kościoła katolickiego.
Scenariusze lekcji przeznaczone są do wykorzystania w klasach III gimnazjum. Dotyczą zagadnień faszyzacji ustrojów europejskich w okresie dwudziestolecia międzywojennego oraz powstania dyktatur: komunistycznej w ZSRR i faszystowskich we Włoszech i w Niemczech. Sytuacja ta w bezpośredni sposób zagrażała bezpieczeństwu Polski i w efekcie doprowadziła do wybuchu II wojny światowej. [...] W przypadku zastosowania cytatów każdorazowo poniżej wskazano źródło. Scenariusze dostosowane są do podręcznika wyd. M. Rożak. Zastosowaną konstrukcję wewnętrzna scenariuszy, na swój własny użytek określam „zadaniową”. Pozwala ona na skupienie się wokół priorytetowych celów lekcji, chociaż wymaga od nauczyciela samodyscypliny i umiejętności reagowania na zaistniałe sytuacje.
Jakość pracy dydaktyczno-wychowawczej szkoły dotyczy całokształtu działań związanych z procesem kształcenia i wychowania ucznia zgodnie z aktualnym stanem wiedzy, co podnosi prawdopodobieństwo uzyskania pożądanego wyniku oraz redukuje ewentualność wystąpienia niepożądanych rezultatów. W stosunku do całej organizacji, jaką jest szkoła, zapewnienie jakości pracy odbywa się poprzez realizację programu pracy szkoły (programu zapewnienia jakości), który określa główne cele kształcenia i wychowania; stanowi opis struktury organizacyjnej szkoły, stanu bazy materiałowo-technicznej oraz realizowanych w niej programów nauczania; dostarcza informacji na temat kadry pedagogicznej; definiuje zadania szkoły w ujęciu krótko, średnio i długoterminowym. Jego realizacja służyć ma urzeczywistnieniu wizji szkoły.
Historyk i kronikarz gocki Jordanes (VI w.). Napisał De Getarum sive Gothorum origine et rebus gestis (Historia Gotów). W dziele tym wspomina plemiona Antów, Wenetów i Sklawinów, uważanych za Słowian, powołując się na wcześniejszych historyków i geografów, między innymi Ptolemeusza. Geograf Bawarski. Dzieło spisane ok. połowy IX w. Nazwa pochodzi od miejsca jego spisania (Ratyzbona Bawarii) oraz przechowywania (Monachium). Księga zawiera informacje o plemionach słowiańskich żyjących na zachód od Łaby i na północ od Dunaju. Wymienia nie tylko plemiona z nazwy wraz z umiejscowieniem ich zamieszkania, ale także zawiera spis ich grodów i okręgów (m.in.: Lędzice, Gołęszyce, Pyrzyczanie, Wolinianie, Wiślanie, Ślężanie, Dziadoszanie, Opolanie).
Artykuł dotyczący zasad planowania pracy zespołu międzyprzedmiotowego w procesie realizacji ścieżek edukacyjnych, ukazał się w periodyku "Nowa Szkoła" w 2000 r. (nr 6/2000, s. 38-39). Pisząc go, starałem się wskazać na główne etapy działań, jakie powinni podjąć nauczyciele, po to by stały sie one sensowne i służyły poprawie jakości pracy szkoły. Dosyć szybko okazało się jednak, że ścieżki to wielki niewypał. Sądzę, że tak naprawdę przyczyniają się one do tego, co określam mianem "dekoncentracji" procesu dydaktyczno-wychowawczego. Zbędne działania programowe, zbędny ruch wydawniczy, niepotrzebne zadęcie. Tyle, że nikt nie ma ochoty (może nie aż odwagi), żeby się z tego wyplątać.
We współczesnej szkole, coraz częściej dominującym zagadnieniem w pracy nauczyciela, staje się konieczność dostosowania „wymagań edukacyjnych do potrzeb psychofizycznych i edukacyjnych uczniów”. Starając się wdrożyć w życie ten lakoniczny zapis, zazwyczaj tłumaczymy go jako potrzebę wskazania form i metod nauczania oraz form i metod oceniania właściwych dla poziomu indywidualnych możliwości dziecka. Wobec wzrastającej liczby zdiagnozowanych przypadków dysfunkcji grafomotorycznych, jesteśmy zobligowani do przeprowadzania szeregu badań, symulacji i analiz; opracowujemy zindywidualizowane plany pracy dydaktycznej, systemy oceniania i strategie nauczania. Wszystko to po to, by być w pełni przygotowanymi wobec zmieniającego się rynku edukacyjnego.
Cele jakie stawia sobie współczesne szkolnictwo w dziedzinie wychowania młodego człowieka, opierają się na zasadach integralności, indywidualizacji oraz podmiotowości ucznia. Mają one sprzyjać usytuowaniu ucznia w centrum planowanych oddziaływań szkoły oraz prowadzić do ogólnej poprawy jakości procesu dydaktyczno-wychowawczego. Grubo przesadzone byłoby jednak twierdzenie, ze dopiero teraz dostrzeżono wagę kształtowania osobowości ucznia. Filozofia „patrzenia na dziecko z perspektywy jego własnej drogi życiowej” nie wyrosła „na pniu” i jest częścią codziennej praktyki pedagogicznej nauczycieli od wielu lat, nawet jeśli nie została zadeklarowana w głównych dokumentach kształtujących rzeczywistość szkolną „minionej epoki”. Dla mnie najlepszą definicją zasady integralności procesu dydaktyczno-wychowawczego, jest zdanie koleżanki z pracy, która często powiada, że: „Za każdym razem kiedy staję przed dziećmi, czuję się przede wszystkim wychowawcą”.
Śląsk Opolski to region zróżnicowany etnicznie i kulturowo. Przejęcie tych ziem przez Polskę w 1945 roku interpretowane przez całe dziesięciolecia jako przykład sprawiedliwości dziejowej, dla ludności śląskiej stało się początkiem wielu niegodziwości. W wielu śląskich gminach żyją o miedzę: Ślązacy, tzw. repatrianci i przesiedleńcy. W takich środowiskach dyskusja o pamięci narodowej jest czymś więcej niż tylko próbą skwitowania „najlepszych momentów w dziejach”. Chęć odniesienia się do gehenny młodych powstańców warszawskich przetrzymywanych w obozie jenieckim w Łambinowicach, dla uczniów z Kuźnicy Ligockiej, Przechodu, Rzymkowic i Korfantowa, z naturalnych pobudek stanie się przyczynkiem do dyskusji o tragedii obozu pracy dla ludności niemieckiej w latach 1945-1946. Coś, co w innych rejonach Polski jest oczywistością, tutaj może być co najmniej dwuznaczne. Problemem jest także uporanie się z interpretacją znaczenia dla pamięci narodowej tzw. pomników wojennych, rozsianych w dziesiątkach wsi opolskich. Dla wielu uczniów są one miejscem kultu ich bliskich, dla niektórych zaś polskich mieszkańców Opolszczyzny – gloryfikowaniem zbrodniczej armii. Wydaje się, że jednym z głównych zadań edukacji historycznej na terenach mieszanych etnicznie, jest zadawanie pytań o rolę takich właśnie miejsc – miejsc upamiętnień, w kształtowaniu świadomości zbiorowej. Dla dobra przyszłości i w imię szacunku dla dokonań minionych pokoleń.
W obliczu zadań jakie stoją przed reformującym się systemem oświatowym wydaje się, że ocenianie wiedzy i umiejętności ucznia stanie się jej kluczowym zagadnieniem. Znane są postulaty jakie powinien spełniać szkolny i przedmiotowy system nauczania...
Artykuł ten stanowi próbę przyjrzenia się zmianom, jakie towarzyszyły realizacji reformy rolnej na terenie gminy Korfantów w latach 1945-1948. Kwestie związane z zagospodarowaniem ziem zachodnich w okresie powojennym zostały wszechstronnie omówione i posiadają bogatą literaturę. W większości jednak opracowania te omawiają interesujące nas zagadnienia w ujęciu dość szerokim, dotyczącym terytorium dawnego województwa śląsko-dąbrowskiego lub regionu Śląska Opolskiego. Zatem istnieje uzasadniona potrzeba objęcia badaniami obszarów pojedynczych gmin, czy też gromad i prześledzenia całego spektrum zjawisk „okresu pionierskiego” przez pryzmat dziejów społeczności lokalnej. W niniejszym opracowaniu ograniczono się do przeanalizowania problematyki kilku podstawowych zagadnień, tzn. losów wielkiej własności ziemskiej, organizacji akcji osiedleńczej oraz realizacji reformy rolnej. W artykule omówiono także podstawowe akty prawne, w oparciu o które organizowane były działania administracji państwowej i samorządowej realizującej założenia polityki państwa polskiego w obrębie polityki rolnej i osadniczej.